Cha Mẹ & Con Cái

Yêu và dạy con
Yêu con, nhiều bà mẹ thường chú ý đến việc nuôi con, làm món ăn ngon, mua sắm, may mặc quần áo đẹp, cung cấp cho con đầy đủ tiện nghi vật chất, các trò giải trí, nhưng lại quên mất một điều: dành thời gian chuyện trò tâm sự để hiểu con và kịp thời uốn nắn những sai lệch của con.
Cần loại trừ thói gia trưởng, dùng uy quyền một chiều, kể cả bạo lực (đánh, mắng, chửi, sỉ nhục con cái) để bắt chúng nghe theo ý kiến của cha mẹ. Nhưng các bà mẹ cũng cần tránh sự ủy mị, nhu nhược quá đáng, thương con không đúng chỗ, không dám cương quyết ngăn chặn chúng làm điều sai trái và không có thái độ xử lý nghiêm khắc trước những lỗi lầm chúng đã phạm phải. Từ khuyết điểm nhỏ được bỏ qua, chúng có thể đi tới những tội lỗi nghiêm trọng. Nếu cha mẹ không thống nhất ý kiến trong việc giáo dục con - người quá nuông chiều, người quá nghiêm khắc, hoặc buông lỏng cho con tự do hành động, thiếu sự quan tâm uốn nắn kịp thời sẽ gây hậu quả xấu cho trẻ, đồng thời còn ảnh hưởng đến bầu không khí hòa thuận của gia đình.
Ngày nay các bà mẹ cần chú ý đến phương pháp giáo dục hai chiều. Con cái nghe lời cha mẹ, cha mẹ cũng phải lắng nghe ý kiến trình bày của con, quan tâm đến tâm tư nguyện vọng của chúng. Nếu cha mẹ có ý kiến không đúng nên từ bỏ, rút lui, không tự ái, giấu dốt. Bởi trẻ em không chỉ học tập ở cha mẹ, mà còn học tập ở nhiều kênh thông tin khác (thậm chí có những điều chúng biết trước cha mẹ), lại năng động, sáng tạo, dễ tiếp thu cái mới. Thế kỷ 21 đang khuyến khích sự phát triển tư duy sáng tạo, độc lập suy nghĩ, đặc biệt ở lớp trẻ. Có nghĩa là con cái có thể có những ý kiến khác cha mẹ, có cách làm khác, không rập khuôn kinh nghiệm cũ. Các bà mẹ cần tạo điều kiện cho con mình phát huy sáng kiến trong học tập, trong ứng xử.
Trong không khí bình đẳng, dân chủ của gia đình, cha mẹ thuyết phục, giảng giải cho con lẽ phải, điều nên làm, chú ý cung cấp kiến thức để hướng dẫn chúng đi vào con đường hành động đúng đắn. Không thể ra lệnh bắt con mù quáng làm theo mình, dù với trẻ vị thành niên, mà cần làm cho con cái hiểu để tự điều chỉnh việc làm của chúng… Sử dụng phương pháp dạy và hỏi - cha mẹ dạy dỗ nhưng cho phép con hỏi những điều chưa hiểu, chưa thông suốt - để tiếp tục giải thích, làm rõ. Như vậy chúng sẽ làm theo lời khuyên răn của cha mẹ một cách tự giác, nhẹ nhàng.
Phương pháp nêu gương cũng có ý nghĩa hết sức tích cực trong việc dạy con. Lời nói đi đôi với việc làm cụ thể hàng ngày của cha mẹ. Đứa trẻ ngoan hay hư chính từ môi trường bao quanh trẻ, trước hết là môi trường gia đình, sau đó là sự kết hợp với môi trường nhà trường và cộng đồng xã hội. Tấm gương sáng của cha mẹ trong lao động chân chính, cách ăn ở có tình có nghĩa trong gia đình, với bạn bè, người thân, hàng xóm, thái độ tôn trọng pháp luật, bảo vệ của công… đó là những bài học thực tiễn, cụ thể, dễ hiểu mà con cái mục kích hàng ngày, in vào tâm trí chúng từ nhỏ cho đến lớn, thúc đẩy chúng làm theo bố mẹ một cách tự giác, như một chân lý không cần bàn cãi.
Giáo dục con cái đúng cách sẽ tạo cho con sự phong phú về tri thức, tinh thần và thể chất khỏe mạnh dễ đảm đương tốt công việc xã hội giao phó trong tương lai. Đây rõ ràng là một khoa học đòi hỏi những hiểu biết nhất định và một nghệ thuật ứng xử. Điều này yêu cầu - nhất là với người mẹ - một quyết tâm lớn trong việc tự rèn luyện mình làm tấm gương sáng cho con cái. Trên đời này chẳng có ai là vẹn toàn, chẳng có gia đình nào không gặp khó khăn, thiếu sót. Cái khó, cái dễ bắt đầu từ chúng ta. Phải chăng nên suy nghĩ rằng: nên cố gắng khắc phục nhược điểm của gia đình, tính xấu của bản thân để tạo điều kiện rèn luyện cho con mình ưu điểm và thuận lợi, một đức tính tốt trong học tập lao động, ứng xử với gia đình và xã hội sau này.